19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren sosyal, ekonomik ve fiziksel anlamda çok boyutlu bir dönüşüm geçiren Pera’ya kapsamlı bir bakış niteliğindeki “Aralıktan Bakmak: Meşrutiyet Caddesi’nden Bir Kesit” sergisi, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nde ziyaretçilerini ağırlamaya devam ediyor. Bugün Pera Müzesi olarak kullanılan Bristol Oteli’nin sanal gerçeklik teknolojisiyle deneyimlenmesini sağlayan VR projesi ise bu tarih yolculuğunun heyecan verici durakları arasında yer alıyor.

Aralıktan Bakmak

Özel Arşivlerden Seçme Parçalar

İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nün “Aralıktan Bakmak” sergisi, kentin geçirdiği değişim ve dönüşümün en belirgin yaşandığı bölgelerden biri olan Pera’yı okumaya imkân tanıyor. Küratörlüğünü ve sergi tasarımını Atölye Mil’in, VR tasarım ve geliştirmesini APOLLO’nun üstlendiği sergi, başta İstanbul Araştırmaları Enstitüsü arşivi olmak üzere, İBB Atatürk Kitaplığı, Salt Araştırma, Pera Palas, Büyük Londra Oteli, Çelik Gülersoy Vakfı İstanbul Kitaplığı, Harvard Üniversitesi Kütüphanesi, Yapı Kredi Bankası ve özel arşivlerden derlenen fotoğraf, belge, harita ve obje gibi malzemeleri bir araya getiriyor.

Sergide Tepebaşı’nın henüz bir mezarlık olduğu zamanları belgeleyen erken 19. yüzyıl gravürlerine, şehrin gece hayatının merkezi olduğu 1960’lı yıllarda açılan Playboy Club’ın eğlenceli fotoğrafları eşlik ediyor. Sergi aynı zamanda, bugün Pera Müzesi olarak kullanılan eski Bristol Oteli’ni sanal gerçeklik teknolojileri aracılığıyla içindeymişçesine deneyimleme imkânı sunuyor.

Bir Semtin Dönüşümüne ‘Aralıktan’ Bakış

Ziyaretçileri, Pera Müzesi binasının çok katmanlı geçmişinde yüz yıllık bir yolculuğa çıkartan bu benzersiz mekân deneyimi, Bristol Oteli’ne ait teknik çizimler ve aynı dönem otellerinde kullanılmış mimari üslupları, mobilyaları ve objeleri referans alıyor. Sanal ortamda tüm form, malzeme, renk ve doku ögeleriyle yeniden yaratılan oteldeki tur, lobide başlıyor. Tur kapsamında, içerisinde tarihi piyanoya ev sahipliği yapan dinlenme odasını, dönemin birçok detayını barındıran yemek salonu ve 19. yüzyıl sonundaki konfor beklentilerine göre tasarlanmış otel odasını gezebilen ziyaretçiler, otel duvarlarında da Suna ve İnan Kıraç Vakfı Oryantalist Resim Koleksiyonu’ndan seçilen eserleri izleme fırsatı buluyor.

19. yüzyıl, modernleşme ile birlikte ekonomik, sosyal ve fiziksel dönüşümlerin yaşandığı, gündelik hayat ve mekânlar, birbirini yeniden inşa etmiştir. Kent sakinlerinin de bu dönüşüme ayak uydurduğu bir dönem başlamıştır. Uluslararası ulaşım ağındaki gelişmeler, kente gelen yabancıların alışkanlıklarına uygun konaklama, alışveriş ve eğlence talepleri, yeni mekânların doğuşuna etki etmiştir. İthalatın artması da tüketici kalıplarının yönünü değiştirir.

İstanbul ve Değişim

Bu durum, İstanbul’un ve özellikle de Pera semtinin, çok boyutlu bir değişimden geçmesini sağlar. 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Pera, çeşitli eğlence, dinlence ve seyir mekânları ile kendine özgü bir karakter kazanır.  Pasajlar, mağazalar ve oteller, şehrin sosyal yaşantısının bir parçası haline gelmişti. Yerel ve uluslararası pek çok aktörün buluştuğu semtin kendine özgü bir karakteri oluşmuştu. Bu karakter, sonraki yüzyılda nüfus yapısındaki dramatik değişimden etkilenmiş olsa da, bölgenin dönüşümü için belirleyici olmaya devam eder.

Aralıktan Bakmak” sergisi, 21 Eylül 2019 tarihine kadar İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nde ziyaretçileri bekliyor.

Beyoğlu Tepebaşı’ndaki İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Galerisi, Pazar günleri hariç haftanın her günü 10:00 – 19:00 saatleri arasında gezilebilir.